Haber Özeti: Sosyal medyada bir kullanıcının paylaştığı alışveriş fişi, 3 adet oyuncaklı çikolatanın toplamda 900 TL tutmasıyla gündeme oturdu. Tüketici, sosyal anksiyetesi nedeniyle yüksek tutara rağmen ürünleri iade edemediğini belirterek artan maliyetlere dikkat çekti.
Oyuncaklı Çikolata Fiyatları Neden Bu Kadar Yükseldi?
Türkiye'de gıda enflasyonu ve ithal ürünlerdeki kur baskısı, özellikle lisanslı figür içeren atıştırmalık gruplarında fiyatları rasyonel sınırların dışına taşımaya devam ediyor. Son olayda bir tüketicinin sadece 3 adet oyuncaklı çikolata için 900 TL ödemesi, raflardaki etiketlerin ulaştığı boyutu gözler önüne seriyor. Kasada toplam 1160 TL'lik hesapla karşılaşan vatandaş, birim fiyatın 300 TL olduğunu öğrendiğinde büyük bir şaşkınlık yaşadığını ifade ediyor.
Geçtiğimiz yıl benzer kategorideki ithal veya lisanslı çikolataların birim fiyatları 80 TL ile 120 TL bandında seyrederken, 2026 yılı itibarıyla bu rakamların üç katına çıkması tüketici alışkanlıklarını zorluyor. Alışveriş anında yaşadığı sosyal anksiyete sebebiyle kasada itiraz edemediğini belirten tüketicinin paylaşımı, fahiş fiyatlar karşısında sessiz kalan geniş bir kitlenin de ortak sorunu haline gelmiş durumda.
Marketlerdeki Fiyat Denetimi Yeterli mi?
Tüketicilerin sosyal medya üzerinden yükselttiği bu tepkiler, perakende sektöründeki fiyatlandırma politikalarının ne kadar şeffaf olduğunu yeniden sorgulatıyor. Ticaret Bakanlığı müfettişleri geçmiş dönemlerde raf ve kasa fiyatı arasındaki farklar üzerine yoğun denetimler gerçekleştirmiş olsa da, bu tarz uç örnekler serbest piyasa ekonomisi içerisindeki fiyat serbestisinin sınırlarını tartışmaya açıyor.
Vatandaşın cebini doğrudan etkileyen bu fahiş fiyat örnekleri, özellikle çocuklara yönelik ürünlerde ebeveynleri zor durumda bırakıyor. Sosyal anksiyete veya çevre baskısı gibi psikolojik etkenlerle birleşen alışveriş süreçleri, tüketicinin sonradan büyük pişmanlık duyduğu ekonomik kayıplara dönüşebiliyor. Uzmanlar, kasa noktasında tutarın beklenenden yüksek çıkması durumunda tüketicilerin yasal cayma ve iade haklarını kullanmaktan çekinmemesi gerektiğini vurguluyor.
Tüketici Hakları Bu Durumda Ne Diyor?
Tüketici Kanunu'na göre etiket fiyatı ile kasa fiyatı arasında fark olması durumunda tüketicinin lehine olan fiyatın uygulanması zorunluluğu bulunuyor. Ancak bu olaydaki gibi etiketteki yüksek rakamın kasada fark edilmesi durumunda, ürünün ambalajı açılmadığı sürece anında iade hakkı mevcuttur. Geçmişte Tüketici Konfederasyonu yetkilileri, bilinçsiz tüketimin önüne geçmek adına fiş kontrolünün hayati önem taşıdığını defalarca dile getirmişti.
Atıştırmalık sektörü, son 5 yılda ham madde maliyetlerinden ziyade pazarlama ve lisans bedelleri nedeniyle en çok zamlanan kategorilerin başında yer aldı. 2021 yılında çocukların harçlıklarıyla alabildiği bu tarz ürünlerin, bugün yetişkinlerin bütçesini sarsan lüks tüketim kalemlerine dönüşmesi, alım gücündeki değişimin somut bir göstergesi olarak kayıtlara geçiyor.
