Haber Özeti: Orta Doğu'daki askeri gerilim petrol fiyatlarını 80 dolar sınırına taşırken, Borsa İstanbul %3'e yakın değer kaybıyla jeopolitik risklerden en çok etkilenen piyasalar arasında yer aldı. Bu süreçte Aselsan ve Tüpraş gibi defansif hisseler direnç gösterirken, bankacılık ve havacılık sektörlerinde sert geri çekilmeler yaşanıyor.
Borsa İstanbul Jeopolitik Risklerden Nasıl Etkileniyor?
Küresel piyasalar, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik gerçekleştirdiği operasyonun ardından yüksek volatilite ile karşı karşıya kaldı. Brent petrol fiyatları ilk tepki olarak 82 dolar seviyesine kadar yükselse de, piyasaların savaşın uzun sürmeyeceğine dair beklentisiyle 80 doların altında dengelenme çabası görülüyor. Ancak Hürmüz Boğazı'nın kapatılmasına yönelik tehditler ve Katar'ın LNG üretimindeki aksamalar doğal gaz fiyatlarında %40'lık ekstrem bir artışı beraberinde getirdi.
Borsa İstanbul, coğrafi yakınlığı ve enerji ithalatına olan bağımlılığı nedeniyle dün %3 civarında bir kayıpla küresel emsallerinden negatif ayrıştı. Yatırımcıların güvenli liman arayışı, savunma sanayi devlerinden Aselsan ve enerji devi Tüpraş hisselerine talebi artırırken, risk iştahının azalmasıyla yabancı payı yüksek olan şirketlerde satışların yoğunlaştığı gözleniyor. Analistler, 13.000 puan seviyesinin kritik bir destek olduğunu, yukarı yönlü tepkilerde ise 13.450 puanın direnç olarak takip edileceğini vurguluyor.
Hangi Şirketler Pozitif Ayrışıyor?
Geçmişte 2022 yılındaki Rusya-Ukrayna savaşı sırasında görülen fiyatlama davranışları, bugün de benzer bir tabloyu ortaya koyuyor. O dönemde olduğu gibi enerji maliyetlerindeki artış ve savunma ihtiyacındaki yükseliş, Aselsan ve Enerjisa gibi şirketleri ön plana çıkarıyor. Enerjisa, güçlü finansal sonuçlarının yanı sıra 13 Nisan'da pay başına net 4.32 TL temettü dağıtacağını açıklayarak yatırımcılar için defansif bir kale görevi görüyor.
Buna karşın, artan yakıt maliyetleri ve seyahat rotalarındaki belirsizlik havacılık sektörünü doğrudan vururken, enflasyonist baskıların Merkez Bankası'nın faiz indirim sürecini öteleyebileceği endişesi banka hisselerinde sert satışları tetikliyor. Kızılbük GYO şubat ayında 254 milyon TL'lik satış sözleşmesi imzalayarak operasyonel tarafta canlılığını korurken, Alfas Solar 12.9 milyon dolarlık peşin tahsilatla santral devri yaparak nakit pozisyonunu güçlendiriyor.
Yatırımcıyı ve Vatandaşı Neler Bekliyor?
Jeopolitik şoklar, doğrudan akaryakıt ve enerji fiyatları üzerinden vatandaşın enflasyon sepetini etkileme potansiyeline sahip. Petrol fiyatlarındaki her kalıcı yükseliş, pompa fiyatlarına yansıyarak ulaşım ve üretim maliyetlerini artırıyor. Yatırımcı tarafında ise temettü verimliliği yüksek şirketler bu fırtınalı dönemde portföyleri koruma altına alabilir. Özellikle Enerjisa'nın %4.1'lik temettü verimi, piyasadaki satış baskısına karşı bir tampon bölge oluşturuyor.
Uzmanlar, piyasadaki bu sert hareketlerin temel verilerden ziyade haber akışına dayalı olduğunu hatırlatarak, panik satışlarından kaçınılması gerektiğini belirtiyor. İş Yatırım analistleri, belirsizliğin çok yüksek olduğu bu dönemde güçlü bilanço açıklayan ve döviz pozisyonu kuvvetli şirketlerin endeksi yenmeye devam edebileceğini öngörüyor. Bugün açıklanacak olan Aydem ve Coca-Cola İçecek finansal sonuçları da sektör bazlı ayrışmaları derinleştirebilir.
Piyasaların Tarihsel Refleksi
Finansal piyasalar tarihsel olarak jeopolitik krizleri ilk aşamada "hasar kontrol" moduyla fiyatlar. 2022'deki emtia şoku sırasında Fed faizleri agresif bir şekilde artırarak cevap vermişti; ancak mevcut tabloda piyasalar Fed'in Temmuz ve Aralık aylarında toplamda 50 baz puanlık faiz indirimine gideceği beklentisini koruyor. Bu durum, küresel sermayenin mevcut gerilimi "geçici bir şok" olarak gördüğüne işaret ediyor.
