Haber Özeti: Ümraniye'de bir cami yönetimi, 10 TL'lik tuvalet ücreti için nakit taşımayanlara kolaylık sağlamak amacıyla tuvalet girişine IBAN numarası astı. Bazı vatandaşlar transfer masraflarının ücreti aşacağını belirterek tepki gösterirken, bir kesim ise dijitalleşmenin bir gereği olarak bu adımı olumlu karşıladı.
Ümraniye Cami Tuvaletinde Neden IBAN İle Ödeme Dönemi Başladı?
İstanbul'un Ümraniye ilçesinde yer alan bir camide, tuvalet kullanım bedeli olan 10 TL'nin tahsilatı için alışılagelmişin dışında bir yöntem izlenmeye başlandı. Cami yönetimi, özellikle genç neslin ve şehir hayatındaki vatandaşların nakit para taşıma alışkanlığının azalmasını gerekçe göstererek, tuvalet kapısına bir IBAN numarası ve bilgilendirme yazısı astı. Yazıda, nakit parası bulunmayanların bu numara üzerinden havale veya EFT yoluyla ödeme yapabileceği açıkça belirtildi.
Hızla dijitalleşen Türkiye ekonomisinde, bakkallardan semt pazarlarına kadar yayılan IBAN ile ödeme trendinin ibadethanelere kadar sıçraması, toplumsal bir merak uyandırdı. Geçmişte cami avlularındaki şadırvan ve tuvaletlerin bakımı için toplanan bozuk paralar, yerini bankacılık uygulamalarındaki dijital dekontlara bırakmaya başladı. Ancak bu durum, küçük meblağlı ödemelerin bankacılık sistemi üzerindeki yükünü ve mantığını da beraberinde tartışmaya açtı.
10 TL İçin Yapılan Banka Transferlerinde İşlem Ücreti Sorunu Nasıl Çözülecek?
Uygulamanın sosyal medyaya yansımasının ardından vatandaşların en çok üzerinde durduğu konu transfer masrafları oldu. Birçok kullanıcı, farklı bankalar arası yapılan EFT işlemlerinde bankaların kestiği komisyon ücretlerinin, ödenmesi gereken 10 TL'den daha yüksek olabileceğine dikkat çekti. Geçen yıl aynı dönemde 5 TL seviyelerinde olan tuvalet ücretlerinin 2026 yılı itibarıyla 10 TL bandına çıkması, vatandaşın ödeme kolaylığı arayışını artırırken, banka masrafları bu kolaylığın önüne bir engel olarak çıktı.
Öte yandan, nakit taşıma zorunluluğunu ortadan kaldıran bu hamleyi modern bulan bir kitle de mevcut. Özellikle kartlı ve mobil ödemenin hayatın her alanına entegre olduğu bir dönemde, bozuk para aramaktan kurtulmanın pratik olduğunu savunanlar, IBAN yönteminin bir alternatif olarak kalması gerektiğini düşünüyor. Cami yönetimleri ise genellikle bu gelirleri temizlik görevlisinin maaşı ve hijyen malzemeleri için kullanıyor; ancak resmi bir açıklama henüz gelmiş değil.
İbadethanelerde Ücretli Hizmetler Vatandaşı Nasıl Etkiliyor?
Cami tuvaletlerinin ücretli olması ve buna eklenen dijital ödeme modelleri, kamu hizmeti algısı ile işletme mantığı arasındaki ince çizgiyi yeniden tartışmaya açtı. Diyanet İşleri Başkanlığı yetkililerinin geçmiş yıllarda cami müştemilatlarının işletilmesiyle ilgili yaptığı genel duyurularda, hijyen ve bakım maliyetlerinin karşılanması vurgulanmış olsa da, 10 TL gibi rakamların sembolik olmaktan çıkıp bir piyasa fiyatına dönüşmesi vatandaşın cebini doğrudan etkiliyor.
Özellikle emekli ve dar gelirli vatandaşlar için bu tip ek ödemeler günlük yaşamın bir parçası haline gelmiş durumda. Dijitalleşme her ne kadar hız kazansa da, Ümraniye'deki bu örnekte olduğu gibi küçük tutarların banka üzerinden dönmesi, kayıt dışılıkla mücadele mi yoksa pratik bir çözüm mü sorularını gündemde tutmaya devam edecek gibi görünüyor.
Cami Hizmetlerinde Gelenekselden Dijitale Geçişin Tarihçesi
Türkiye'de ibadethanelerin çevresindeki ticari alanlar ve tuvaletler, uzun yıllar vakıflar veya dernekler aracılığıyla yönetildi. 1990'larda ve 2000'lerin başında "gönüllülük esasıyla bağış" şeklinde yürütülen süreçler, zamanla profesyonel temizlik hizmeti ihtiyacıyla sabit ücretli tarifelere dönüştü. Sosyologlar, ibadethanelerdeki bu dönüşümü kentleşmenin ve artan maliyetlerin doğal bir sonucu olarak nitelendiriyor.
Uzmanlar, gelecekte bu tip alanlarda Karekod (QR Kod) veya temassız kart okuyucu sistemlerinin daha yaygın hale gelebileceğini öngörüyor. Mevcut IBAN uygulamasının, profesyonel bir POS cihazı maliyetinden kaçınmak için geliştirilen geçici ve amatör bir çözüm olduğu tahmin ediliyor.
