Haber Özeti: Borsa İstanbul'da 17 Şubat Salı günü BIST 100 endeksi %0,78 değer kaybederek 14.227 puana gerilerken, THYAO 5,5 milyar TL'lik açığa satış hacmiyle listenin başında yer aldı. Yatırımcıların fiyat düşüşü beklentisiyle gerçekleştirdiği bu işlemler, piyasadaki kısa vadeli satış baskısını derinleştirdi.
Borsa İstanbul'da Hangi Hisseler Satış Baskısı Altında?
Borsa İstanbul pay piyasalarında haftanın ikinci işlem günü, satıcılı bir seyrin hakimiyetiyle tamamlandı. BIST 100 endeksi günü %0,78 oranında bir geri çekilmeyle 14.227,29 puandan kapatırken, işlem hacminin büyük bir kısmı dev sanayi ve bankacılık kağıtlarında yoğunlaştı. Özellikle BIST 50 endeksindeki 175,27 milyar TL'lik toplam işlem hacmi, piyasadaki likidite akışının yönünü gösteriyor.
Günün en dikkat çekici verisi ise Türk Hava Yolları (THYAO) hisselerinde görülen devasa açığa satış miktarı oldu. Hisse senedinde 5,5 milyar TL'yi aşan bir açığa satış hacmi gerçekleşirken, bu durum kurumsal yatırımcıların ve spekülatörlerin kısa vadeli bir düzeltme beklentisi içinde olduğunu gösteriyor. Şişecam (SISE) ve İş Bankası (ISCTR) da milyarlarca liralık hacimlerle satış baskısının en yoğun hissedildiği diğer kağıtlar olarak kayıtlara geçti.
Açığa Satış Verileri Piyasa İçin Ne Anlama Geliyor?
Açığa satış işlemleri, yatırımcının elinde bulunmayan bir hisse senedini ödünç alarak satması ve fiyat düştüğünde geri almayı hedeflemesi prensibine dayanır. Geçtiğimiz yılın aynı döneminde endeks 9.000 puan seviyelerindeyken açığa satış oranlarının toplam hacme oranı daha düşük seviyelerde seyrediyordu. Bugün gelinen 14.227 puanlık zirve bölgelerinde, yatırımcıların kar realizasyonu veya fiyat düşüşü beklentisiyle bu yönteme daha sık başvurduğu gözlemleniyor.
Hisse bazlı verilere bakıldığında; Aselsan (ASELS) 2,3 milyar TL, Akbank (AKBNK) ise 2,1 milyar TL'lik açığa satış hacmiyle dikkat çekti. Bu rakamlar, piyasanın lokomotif hisselerinde yukarı yönlü hareketlerin bir dirençle karşılaştığını kanıtlıyor. Özellikle Ereğli Demir Çelik (EREGL) tarafında gerçekleşen 68,6 milyon lotluk açığa satış adedi, emtia bazlı hisselerdeki fiyat hassasiyetinin sürdüğüne işaret ediyor.
Küçük Yatırımcı Bu Tablodan Nasıl Etkilenir?
Açığa satış hacminin yüksek olması, ilgili hisse senedi üzerinde kısa vadeli bir tavan oluşmasına veya fiyatın baskılanmasına neden olabilir. Vatandaşlar için bu durum, portföylerindeki hisselerin neden yükselmediğini veya hızlı düştüğünü açıklayan temel veridir. Eğer bir hissede açığa satış hacmi toplam hacmin %20'sini aşmaya başlamışsa, o kağıtta volatilite riskinin arttığı ve aşağı yönlü sert hareketlerin görülebileceği unutulmamalıdır.
Örneğin Pegasus (PGSUS) ve Koç Holding (KCHOL) gibi kağıtlarda 1,7 ile 1,9 milyar TL arasında değişen satış hacimleri, büyük fonların pozisyonlarını korumak amacıyla hedge işlemleri yaptıklarını da gösteriyor olabilir. Yatırımcıların bu dönemde sadece fiyat değişimine değil, bu tarz derinlikli verilere bakarak strateji geliştirmesi kayıpları minimize etmek adına kritik önem taşıyor.
Açığa Satış Düzenlemelerinin Tarihsel Süreci
Borsa İstanbul'da açığa satış işlemleri, piyasa istikrarını korumak adına zaman zaman Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) tarafından kısıtlanmıştır. Özellikle 2023 ve 2025 yıllarındaki sert dalgalanma dönemlerinde getirilen "yukarı adım kuralı" veya tam yasaklamalar, piyasanın dengeye gelmesini sağlamıştı. Uzmanlar, açığa satışın piyasa likiditesini artıran bir unsur olduğunu ancak aşırıya kaçtığında suni düşüşlere yol açabileceği konusunda uyarıyor.
Geçmişte eski bir Borsa İstanbul yetkilisinin de belirttiği üzere, "Açığa satış, verimli piyasaların vazgeçilmez bir parçasıdır ancak manipülatif amaçlarla kullanıldığında denetleyici mekanizmalar devreye girer." Bugün açıklanan veriler, 17 Şubat itibarıyla piyasada kontrolü bir düzeltme yaşandığını ve yatırımcıların temkinli bir bekleyişe geçtiğini teyit ediyor.
| Hisse Kodu | Açığa Satış Hacmi (TL) | Açığa Satış Adedi (Lot) | Ortalama Fiyat (TL) |
|---|---|---|---|
| THYAO | 5.507.494.906 | 15.940.966 | 345,49 |
| SISE | 3.505.915.412 | 71.972.740 | 48,71 |
| ISCTR | 2.805.912.944 | 158.447.567 | 17,70 |
| ASELS | 2.304.236.574 | 7.714.154 | 298,70 |
| AKBNK | 2.137.326.748 | 23.768.725 | 89,92 |
