Haber Özeti: Borsa İstanbul'da 27 Ocak 2026 tarihinde gerçekleşen işlemlerde BIST 100 endeksi %0,53 değer kaybederek 13.106,99 puana gerilerken, Aselsan ve Türk Hava Yolları en çok açığa satış yapılan hisseler listesinde zirveye yerleşti. Sadece bu iki hissede gerçekleşen açığa satış hacmi toplamda 10,9 milyar TL'yi aşarak piyasadaki satış baskısının temel kaynağını oluşturdu.
Hangi Hisselerde Açığa Satış Rekoru Kırıldı?
BIST 50 endeksinde işlem hacminin 173,93 milyar TL olarak kaydedildiği Salı gününde, savunma sanayi devi Aselsan (ASELS) 7 milyar 65 milyon TL'lik açığa satış hacmiyle listenin ilk sırasında yer aldı. Onu, 3 milyar 870 milyon TL ile havacılık sektörünün lokomotifi Türk Hava Yolları (THYAO) takip etti. Bankacılık tarafında ise Yapı Kredi ve Akbank, 3 milyar TL barajını zorlayan satış rakamlarıyla dikkat çeken diğer önemli kağıtlar oldu.
Piyasa uzmanları, endeksin 13.100 puan seviyelerinde tutunmaya çalıştığı bu süreçte, özellikle Bank of America (BofA) gibi yabancı kurumların yaptığı yüklü satışların açığa satış verileriyle örtüştüğünü belirtiyor. Yatırımcılar, ellerinde olmayan hisseleri ödünç alıp satarak fiyat düşüşünden kar etmeyi hedeflerken, bu durumun hisse fiyatları üzerindeki aşağı yönlü baskıyı derinleştirdiği gözlemleniyor. BIST 100 endeksinin bir önceki yılın aynı döneminde (Ocak 2025) 10.000 puan sınırında olduğu hatırlandığında, endeks değerindeki artışa rağmen satış iştahının hala yüksek olduğu görülüyor.
Açığa Satış Verileri Geçmişle Nasıl Karşılaştırılıyor?
Borsada açığa satış verileri, piyasanın kısa vadeli yön beklentisi hakkında en somut verileri sunuyor. Geçtiğimiz yıl Ocak ayında BIST 100 endeksi 10.000 puan seviyelerinde dalgalanırken, günlük işlem hacimleri 100 milyar TL sınırındaydı. Bugün 173 milyar TL'yi aşan hacimler ve sadece iki hissede 10 milyar TL'yi bulan açığa satış rakamları, piyasadaki likiditenin arttığını ancak spekülatif baskının da buna paralel olarak güçlendiğini kanıtlıyor.
Bankacılık endeksinin lokomotifleri olan İş Bankası ve Garanti BBVA hisselerindeki açığa satış tutarları, finansal sektördeki kar realizasyonu isteğinin bir yansıması olarak değerlendiriliyor. Özellikle Aselsan paylarında 22 milyon lotun üzerinde açığa satış yapılması, hissenin 320,48 TL'lik ağırlıklı ortalama fiyatı üzerinde ciddi bir direnç oluşturmuş durumda. Bu durum, piyasanın zirve seviyelerinden gelen kar satışlarını karşılamakta zorlandığı bir döneme işaret ediyor.
Açığa Satışın Artması Yatırımcıyı Nasıl Etkiler?
Bireysel yatırımcılar için açığa satış verileri, bir 'erken uyarı sistemi' işlevi görüyor. Bir hissede açığa satış hacmi toplam işlem hacmine oranla yüksek seyrediyorsa, o hissede kısa vadeli bir toparlanma beklemek riskli hale gelebilir. Uzmanlar, açığa satışçıların 'pozisyon kapatma' (short cover) aşamasına geçmesiyle birlikte hisselerde ani yukarı yönlü tepkiler oluşabileceği konusunda da uyarıyor. Ancak mevcut tabloda Aselsan ve THY gibi devlerin üzerindeki bu yük, endeks genelindeki toparlanmayı geciktiriyor.
Vatandaşın portföyü üzerindeki somut etki, özellikle endeks kağıtlarındaki bu baskının yan tahtalara da sirayet etmesiyle hissediliyor. Koç Holding ve Sabancı Holding gibi majör hisselerdeki satış baskısı, yatırım fonlarının ve bireysel hesapların günlük performansını doğrudan aşağı çekiyor. 2025 yılının ortalarında uygulanan geçici açığa satış yasaklarının kaldırılmasının ardından, piyasanın tamamen serbest rejimde bu denli yüksek hacimli satışları nasıl sindireceği merak konusu olmaya devam ediyor.
Borsada Açığa Satış Uygulamasının Tarihsel Süreci
Türkiye sermaye piyasalarında açığa satış uygulaması, piyasanın derinliğini artırmak ve fiyat istikrarını sağlamak amacıyla belirli dönemlerde kısıtlamalara tabi tutulmuştur. Özellikle 2023 yılındaki deprem felaketi sonrası getirilen yasaklar, 2025 yılının Ocak ayından itibaren BIST 50 endeksi ile sınırlı kalacak şekilde esnetilmişti. SPK'nın 2024 sonundaki kararlarıyla birlikte piyasa dostu adımlar atılmış ve yabancı yatırımcının geri dönüşü için açığa satış mekanizması tekrar aktif hale getirilmişti.
Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) yetkilileri, geçmişteki açıklamalarında bu mekanizmanın sadece düşüşten kar etmek değil, aynı zamanda aşırı şişmiş fiyatların dengelenmesi için bir sigorta görevi gördüğünü vurgulamıştı. Ancak 27 Ocak verileri, bu sigortanın şu an için sert bir satış dalgasına dönüştüğünü gösteriyor. Akbank ve Turkcell gibi şirketlerin de listede alt sıralarda yer alması, satış iştahının sadece sanayi değil, hizmet ve finans sektörüne de yayıldığını ortaya koyuyor.
| Hisse Kodu | Açığa Satış Hacmi (TL) | İşlem Adedi (Lot) | Ağırlıklı Ortalama Fiyat (TL) |
|---|---|---|---|
| ASELS | 7.065.016.335 | 22.045.135 | 320,48 |
| THYAO | 3.870.805.248 | 13.043.860 | 296,75 |
| YKBNK | 3.457.923.000 | 91.718.396 | 37,70 |
| AKBNK | 3.067.886.906 | 38.506.452 | 79,67 |
