Haber Özeti: Sermaye Piyasası Kurulu tebliği doğrultusunda Borsa İstanbul, aşırı hareketlilik gözlenen 6 hissede kredili işlem yasağı, brüt takas ve emir paketi gibi kısıtlamaları 3 Mart 2026 tarihine kadar devreye aldı.
Borsa İstanbul Hangi Hisseler İçin Tedbir Kararı Aldı?
Borsa İstanbul yönetimi, yatırımcıların aşırı fiyat dalgalanmalarından zarar görmesini engellemek amacıyla oluşturulan Volatilite Bazlı Tedbir Sistemi (VBTS) kapsamında yeni kararlar açıkladı. 3 Şubat 2026 tarihli kapanışın ardından duyurulan listeye göre BURCE, BURVA, TDGYO, CEMAS, ENSRI ve PNSUT paylarında bir ay süreyle çeşitli kısıtlamalar uygulanacak. Bu kararlar 4 Şubat seans açılışıyla birlikte resmi olarak yürürlüğe giriyor.
Piyasaların 13875,32 puanla rekor seviyelerde seyrettiği bu dönemde, özellikle BURVA ve TDGYO hisselerinde daha ağır kısıtlamalar olan emir paketi tedbiri dikkat çekiyor. BURCE hissesinde ise mevcut kredili işlem yasağına ek olarak brüt takas uygulaması başlatıldı. Geri kalan üç hisse olan CEMAS, ENSRI ve PNSUT için ise sadece kredili işlem ve açığa satış yasağı getirildiği görüldü.
Hisselerdeki Kısıtlamalar Ne Zaman Sona Erecek?
Alınan tedbirlerin tamamı 03/03/2026 tarihli seans sonuna kadar devam edecek. Geçtiğimiz yılın aynı döneminde endeks 8000-9000 bandında seyrederken alınan tedbir sayıları ile kıyaslandığında, endeksin 13000 puanı aşmasıyla birlikte spekülatif hareketlerin önüne geçmek için Borsa İstanbul otoritelerinin daha proaktif davrandığı gözlemleniyor. 2025 yılındaki benzer volatilite dönemlerinde tedbir alınan hisse sayısının haftalık ortalaması 4 ile 8 arasında değişkenlik gösteriyordu.
Özellikle emir paketi kapsamına giren kısıtlamalar, piyasadan limite emir girişinin engellenmesi ve emir iptallerinin yasaklanması gibi ağır yaptırımları içeriyor. Bu durum, ilgili hisselerde derinliğin azalmasına ve sadece özkaynakla işlem yapılmasına neden oluyor. Yatırımcıların bu süreçte takas avantajlarından yararlanamayacak olması piyasa likiditesini doğrudan etkileyen bir unsur olarak öne çıkıyor.
Emir Paketi Ve Brüt Takas Yatırımcıyı Nasıl Etkiler?
Borsada uygulanan brüt takas, yatırımcının aldığı hisseyi aynı gün satamaması ve satıştan gelen parayla aynı gün başka alım yapamaması anlamına geliyor. Vatandaş nezdinde bu durum, hızlı kar-zarar döngüsünün kırılması ve spekülatif atakların yavaşlatılması demek. Kredili işlem yasağı ise yatırımcıların sahip olmadıkları parayla risk almalarının önüne geçerek, olası sert düşüşlerde teminat tamamlama çağrısı (margin call) riskini minimize ediyor.
Uzmanlar, bu tarz tedbirlerin hisse senedinin değerinden bağımsız olarak sadece fiyat hareketindeki sertliği dizginlemek için alındığını belirtiyor. Küçük yatırımcının "sığ" tahtalarda manipülatif hareketlere maruz kalmaması için SPK ve Borsa İstanbul arasındaki koordinasyon bu tip dönemlerde en üst seviyeye çıkarılıyor.
VBTS Sistemi Neden Uygulanıyor?
Kaynak: Yigit AKSÜT. Volatilite Bazlı Tedbir Sistemi, piyasaların şeffaf ve istikrarlı işlemesini sağlamak adına 2017 yılından bu yana aktif olarak kullanılıyor. Eski SPK yetkililerinin daha önceki açıklamalarında vurguladığı üzere, bu sistem bir ceza yöntemi değil, piyasanın aşırı ısınmasını önleyen bir sigorta mekanizmasıdır. Hisse senetlerindeki ani fiyat oluşumları incelenerek kademeli olarak devreye alınan bu sistem, piyasa bozucu eylemlere karşı ilk savunma hattını oluşturuyor.
