Haber Özeti: Borsa İstanbul'da aşırı oynaklık nedeniyle Volatilite Bazlı Tedbir Sistemi (VBTS) kapsamına alınan 11 hisse senedi üzerindeki işlem yasakları 16-20 Şubat haftasında kademeli olarak kaldırılıyor. HEDEF, KLSYN ve VANGD gibi kağıtlar pazartesi gününden itibaren normal işlem kurallarına geri dönüyor.
Hangi Hisselerde İşlem Yasakları Sona Erdi?
Borsa İstanbul yönetimi tarafından fiyat istikrarını sağlamak amacıyla devreye alınan kısıtlamalar, bu hafta 11 farklı hisse senedinde son buluyor. 16 Şubat Pazartesi günü itibarıyla Hedef Holding (HEDEF) ve Koleksiyon Mobilya (KLSYN) üzerindeki kredili işlem yasağı kalkarken; Vanet Gıda (VANGD) üzerindeki brüt takas ve emir paketi tedbirleri de sonlanıyor. Hafta boyunca devam edecek bu süreçte, perşembe günü Adel Kalemcilik (ADEL) ve Seğmen Gıda (SEGMN) gibi 6 hisse daha özgürleşecek.
Haftanın son işlem günü olan 20 Şubat Cuma ise Marmara Holding (MARMR) ve Sarkuysan (SARKY) üzerindeki baskılar kalkarak normal seans akışına geçilecek. Bu gelişme, özellikle bu hisselerde pozisyonu bulunan ancak kredili alım yapamayan veya aynı gün içinde işlem gerçekleştiremeyen yatırımcılar için likidite artışı anlamına geliyor. 2026 yılı itibarıyla borsadaki toplam bakiyeli yatırımcı sayısının 10,85 milyonu aşması, bu tarz tedbirlerin geniş bir kitleyi doğrudan etkilediğini gösteriyor.
VBTS Tedbirlerinin Kalkması Hisseleri Nasıl Etkiler?
Geçmiş veriler incelendiğinde, VBTS kapsamında uygulanan brüt takas veya kredili işlem yasaklarının kalkması genellikle hisselerin işlem hacminde belirgin bir artışa yol açıyor. Geçen yıl benzer dönemlerde tedbiri kalkan hisselerde, ilk üç işlem gününde hacimlerin ortalama %40 oranında arttığı gözlemlenmişti. Ancak bu durumun fiyatlar üzerinde her zaman pozitif bir etkisi olmayabiliyor; kısıtlamanın kalkmasıyla birlikte satış baskısının da serbest kalabileceği unutulmamalıdır.
Kredili işlem yasağının kalkması, yatırımcıların öz kaynakları dışında borçlanarak da bu hisselere talep gösterebilmesine olanak tanıyor. Bu durum piyasa derinliğini artırırken, hisse fiyatlarının daha geniş bir bantta hareket etmesine zemin hazırlıyor. Uzmanlar, tedbir süresi boyunca baskılanan hacmin, yasakların kalktığı ilk seanslarda spekülatif hareketlere de açık olabileceği konusunda yatırımcıları uyarıyor.
Vatandaş ve Yatırımcı İçin Bu Durum Ne Anlama Geliyor?
Sıradan bir yatırımcı için bir hissenin brüt takas listesinden çıkması, aldığı kağıdı aynı gün içinde satabilme özgürlüğü demektir. Mevcut sistemde brüt takastaki bir hisse alındığında takasın gerçekleşmesi için T+1 kuralı işliyor ve yatırımcı nakit dengesini korumak zorunda kalıyordu. Yasakların kalkmasıyla birlikte küçük yatırımcılar, portföylerini daha hızlı yönetme ve anlık fiyat fırsatlarını değerlendirme imkanına kavuşacak.
Özellikle ADEL ve BSOKE gibi geniş yatırımcı kitlesine sahip hisselerdeki kısıtlamaların kalkması, Borsa İstanbul'un genel işlem hacmine de sınırlı da olsa katkı sunacaktır. Güncel verilere göre yerli yatırımcıların pay senedi varlıklarının 5,47 trilyon TL seviyesine ulaştığı bir ortamda, bu tarz teknik düzenlemeler piyasanın sağlıklı işlemesi adına kritik önem taşıyor.
Borsada Tedbir Sisteminin Tarihsel Süreci
Borsa İstanbul'da Volatilite Bazlı Tedbir Sistemi, ilk olarak aşırı spekülatif hareketlerin küçük yatırımcıya zarar vermesini engellemek amacıyla bir "erken uyarı ve müdahale" mekanizması olarak kurgulanmıştı. Tarihsel süreçte 2017 yılından itibaren daha sistematik hale getirilen bu yapı, otomatik algoritmalarla çalışarak fiyatlarda olağan dışı sapma görüldüğünde devreye giriyor. Eski Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) yetkililerinin açıklamalarına göre, bu sistem cezalandırıcı değil, piyasa ısındığında "soğutucu" bir görev üstleniyor.
| Hisse Kodu | Yasağın Kalkacağı Tarih | Tedbir Türü |
|---|---|---|
| HEDEF, KLSYN, VANGD | 16 Şubat Pazartesi | Kredili İşlem / Brüt Takas |
| ADEL, AHSGY, BSOKE | 19 Şubat Perşembe | Kredili İşlem Yasağı |
| MARMR, SARKY | 20 Şubat Cuma | Kredili İşlem Yasağı |
