Haber Özeti: Borsa İstanbul, NIBAS ve SMART paylarında 19 Şubat - 18 Mart 2026 tarihleri arasında geçerli olacak şekilde kredili işlem ve açığa satış yasağı getirdi.
NIBAS ve SMART Hisselerinde Hangi Yasaklar Uygulanacak?
Borsa İstanbul yönetimi, piyasalardaki stabiliteyi sağlamak ve yatırımcıyı ani fiyat hareketlerinden korumak adına Niğbaş Niğde Beton (NIBAS) ve Smartiks Yazılım (SMART) hisselerinde kısıtlamaya gitti. Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) tebliğleri doğrultusunda işletilen Volatilite Bazlı Tedbir Sistemi (VBTS) kapsamında, her iki hisse senedi de 19 Şubat 2026 seans açılışından itibaren kredili işlemlere konu edilemeyecek. Bu kısıtlama, yatırımcıların öz kaynakları dışında borçlanarak bu hisselerde pozisyon almasını engelleyerek spekülatif baskıyı azaltmayı hedefliyor.
Uygulanan bu tedbirler sadece kredili işlemlerle sınırlı kalmayıp aynı zamanda açığa satış işlemlerini de kapsıyor. 18 Mart 2026 seans sonuna kadar devam edecek olan süreçte, piyasa yapıcıların ve bireysel yatırımcıların bu paylarda gerçekleştireceği işlemler mercek altında tutulacak. BIST 100 endeksinin 14.259,90 puan ile günü yatay seyirde kapattığı bir dönemde gelen bu müdahale, piyasa disiplininin korunması açısından kritik bir önem taşıyor.
VBTS Tedbirleri Yatırımcıyı ve Piyasayı Nasıl Etkiler?
Borsada uygulanan bu tür tedbirler genellikle ilgili hissede görülen olağan dışı fiyat veya miktar hareketlerini dizginlemek için kullanılıyor. Geçmiş yıllarda endeksin 10.000 puan barajını aşmaya çalıştığı dönemlerde de benzer şekilde kredili işlem yasakları sıkça gündeme gelmişti. 2025 yılı verileriyle kıyaslandığında, Borsa İstanbul'un volatiliteye müdahale hızının arttığı ve yatırımcı tazmin merkezli koruma kalkanlarının daha efektif kullanıldığı görülüyor. Bu durum, küçük yatırımcının yüksek kaldıraçlı risklerden uzak tutulmasını sağlıyor.
Hisseler üzerinde baskı oluşturan ani satış dalgalarının veya yapay yükselişlerin önüne geçilmesi, piyasanın genel güven ortamını destekliyor. Tedbir kapsamına alınan şirketlerin işlem hacimlerinde geçici bir düşüş yaşanması beklense de, bu süreç sağlıklı fiyat oluşumu için zorunlu bir durak olarak değerlendiriliyor. Yatırımcıların bu bir aylık süreçte portföy yönetimlerini nakit dengesine göre ayarlamaları ve kredili pozisyon yükümlülüklerini gözden geçirmeleri gerekiyor.
Kredili İşlem Yasağı Ne Zaman Sona Erecek?
Piyasa profesyonelleri ve aracı kurumlar için 19 Şubat sabahı başlayacak olan yasaklar, tam bir takvim ayı boyunca kesintisiz uygulanacak. 18 Mart 2026 tarihi mesai bitimiyle birlikte, eğer yeni bir ek tedbir veya süre uzatımı gelmezse, NIBAS ve SMART hisseleri yeniden normal işlem statüsüne dönecek. Bu süreçte yatırımcıların en çok dikkat etmesi gereken nokta, mevcut kredili pozisyonların aracı kurumlar tarafından tasfiye edilme zorunluluğudur.
Vatandaşlar açısından bakıldığında, bu kararlar piyasadaki "manipülatif" hareketlerin önlenmesi anlamına geliyor. Özellikle sosyal medya üzerinden yapılan yönlendirmelerle şişirilen hisselerde, bu tip VBTS kararları birer emniyet sibobu görevi görüyor. Yatırımcıların bu dönemde şirket temel verilerine odaklanması ve teknik analizleri kısa vadeli spekülasyonlardan arındırılmış bir şekilde yorumlaması uzmanlar tarafından tavsiye ediliyor.
Volatilite Bazlı Tedbir Sistemi (VBTS) Nedir?
Sermaye Piyasası Kurulu'nun yatırımcıları korumak adına devreye aldığı VBTS, aşırı oynaklık gösteren paylarda kademeli bir kısıtlama hiyerarşisi uygular. İlk aşama genellikle kredili işlem yasağı olurken, hareketliliğin sürmesi durumunda brüt takas, emir paketi tedbiri ve tek fiyat işlem yöntemi gibi daha sert önlemler de devreye alınabilir. Geçmiş dönemlerde SPK başkanlarının yaptığı açıklamalarda, piyasa bozucu eylemlere karşı sıfır tolerans gösterileceği ve teknolojik altyapı sayesinde anlık takiplerin yapıldığı sıkça vurgulanmıştır.
