Haber Özeti: Borsa İstanbul, 2-6 Şubat haftasında volatilite bazlı tedbir sistemi kapsamında ATLAS, BURVA ve TDGYO gibi 12 hisse senedinde kredili işlem yasağı ve brüt takas gibi kısıtlamalar getirdi. Kararlar, Mart ayının ilk haftasına kadar geçerli olacak.
BORSA İSTANBUL TEDBİR KARARLARI HANGİ HİSSELERİ KAPSIYOR?
Borsa İstanbul yönetimi, Şubat ayının ilk haftasında piyasa genelinde istikrarı sağlamak amacıyla 12 hisse senedi üzerinde Volatilite Bazlı Tedbir Sistemi (VBTS) mekanizmasını çalıştırdı. Alınan kararlar uyarınca ATLAS, BURVA ve TDGYO paylarında en sert önlemlerden biri olan emir paketi tedbiri uygulanırken; DMSAS, IHAAS, CEMAS, ENSRI, PNSUT, UCAYM, AVOD ve PRKAB hisselerinde kredili işlem yasağı getirildi. Ayrıca BURCE paylarında brüt takas uygulamasına gidilmesi kararlaştırıldı.
Tedbirler genellikle bir ay süreyle uygulanıyor ve hisselerin aşırı oynaklık sergilemesinin önüne geçmeyi hedefliyor. Yatırımcılar için bu durum, ilgili hisselerde özkaynak zorunluluğunun artması ve spekülatif hareketlerin kısıtlanması anlamına geliyor. Özellikle emir paketi uygulanan hisselerde piyasadan limite emir girişi kısıtlanırken, emir iptalleri de yasaklanarak tahtadaki ani fiyat dalgalanmalarının kontrol altına alınması planlanıyor.
VBTS TEDBİRLERİ YATIRIMCIYI NASIL ETKİLER?
Geçtiğimiz yılın aynı döneminde Borsa İstanbul'da benzer volatilite artışları yaşandığında tedbir uygulanan hisse sayısı ortalama 8 ila 10 arasında seyrediyordu. Bu yıl 12 hissenin birden radara girmesi, piyasadaki spekülatif iştahın ve hisse bazlı hareketliliğin yoğunlaştığını gösteriyor. 2025 yılı verileriyle kıyaslandığında, SPK ve Borsa İstanbul'un fiyat istikrarını koruma noktasında daha proaktif bir refleks sergilediği gözlemleniyor.
Brüt takas ve kredili işlem yasakları, küçük yatırımcının yüksek riskli işlemlere girmesini zorlaştırarak bir koruma kalkanı oluşturuyor. Ancak bu kısıtlamalar, kısa vadeli al-sat yapan traderlar için işlem hacminin daralması ve likidite sıkışıklığı riskini beraberinde getirebiliyor. Hisse senetlerindeki bu tedbirlerin çoğu Mart ayının ilk günlerinde sona erecek olsa da, oynaklığın devam etmesi durumunda sistemin bir üst aşamaya geçerek tek fiyat işlem yöntemi gibi daha ağır tedbirler getirme ihtimali her zaman masada duruyor.
BORSADA EMİR PAKETİ VE BRÜT TAKAS NE ANLAMA GELİYOR?
Vatandaşlar ve bireysel yatırımcılar için en kritik konu, ellerindeki hissenin nakit karşılığı olmadan alınamamasıdır. Kredili işlem yasağı, aracı kurumdan borç alarak hisse alımını imkansız hale getirirken; brüt takas, alınan hissenin aynı gün içinde satılmasını engelliyor. Bu durum, tasarruflarını değerlendiren vatandaşın hisse seçimi yaparken temel analiz verilerine daha fazla odaklanmasını zorunlu kılıyor.
Uzmanlar, VBTS kapsamında alınan kararların bir ceza değil, piyasanın sağlıklı işleyişi için kullanılan bir fren mekanizması olduğunu hatırlatıyor. Yetkililer, daha önceki açıklamalarında yatırımcıların sosyal medya üzerinden yapılan yönlendirmeler yerine KAP açıklamalarını ve resmi duyuruları takip etmeleri gerektiğinin altını çizmişti. Bu tedbir dalgası, özellikle yan tahtalarda yoğunlaşan hareketliliğin kurumsal bir denetimle dizginlenmesi sürecinin bir parçası olarak değerlendiriliyor.
VOLATİLİTE BAZLI TEDBİR SİSTEMİ NEDİR?
Borsa İstanbul'da işlem gören paylarda aşırı oynaklığın önlenmesi amacıyla 2017 yılından bu yana aktif olarak kullanılan VBTS, otomatik bir algoritma üzerinden çalışmaktadır. Sermaye piyasalarının derinliğini korumak ve yatırımcı mağduriyetlerini önlemek adına geliştirilen bu sistem, hissenin fiyat hareketlerini tarihsel ortalamalarıyla kıyaslar.
Geçmişte daha çok manuel müdahalelerle yürütülen süreçler, günümüzde anlık veri takibiyle çok daha hızlı devreye giriyor. Borsa İstanbul yetkilileri, sistemin temel amacının şeffaf ve rekabetçi bir piyasa ortamı sunmak olduğunu sıklıkla dile getiriyor. 12 hisse için alınan bu son karar, piyasadaki risk algısının yönetilmesi açısından kritik bir dönemeç niteliği taşıyor.
