Haber Özeti: Gümrükler Muhafaza ekipleri 2025 yılında 51 ayrı operasyonla 85 bin 342 canlı hayvanı kaçakçıların elinden kurtarırken, 32,5 milyon TL'lik usulsüz ticareti engelledi. Ele geçirilen türler arasında CITES kapsamında korunan nadir canlılar da bulunuyor.
Gümrük Kapılarında Ele Geçirilen Hayvan Türleri Nelerdir?
Türkiye'nin sınır kapıları ve havalimanları, 2025 yılı boyunca kaçakçıların en yoğun hedef aldığı noktalar arasında yer aldı. Gümrükler Muhafaza Genel Müdürlüğü verilerine göre, gerçekleştirilen 51 farklı operasyonda ele geçirilen canlıların çeşitliliği dikkat çekiyor. On binlerce sülükten egzotik papağanlara, nesli tehlike altında olan şahin ve gökdoğanlardan yavru köpeklere kadar geniş bir yelpazede kaçakçılık girişimi tespit edildi.
Havalimanı gümrük sahalarında tek seferde yapılan büyük yakalamalar, toplam rakamın yarısına yakınını oluşturdu. 6 ayrı olayda 39 bin 75 hayvanın ele geçirilmesi, hava yolu taşımacılığının yasa dışı ticaretteki riskini bir kez daha kanıtladı. Kara hudut kapılarında ise 42 olayda 38 bin 263 canlı hayvan kurtarılarak Tarım ve Orman Bakanlığı birimlerine teslim edildi.
Kaçakçılıkla Mücadelede Ekonomik Kayıp Nasıl Engellendi?
Yapılan operasyonlar sadece biyolojik çeşitliliği korumakla kalmadı, aynı zamanda kayıt dışı ekonomiye de ağır bir darbe vurdu. Engellenen kaçak girişimlerin toplam maddi değeri 32 milyon 578 bin 416 TL olarak hesaplandı. Geçtiğimiz yılların verileriyle kıyaslandığında, yakalanan hayvan sayısındaki artışın yanı sıra operasyonel değerlerin de yükseldiği gözlemleniyor. 2023 ve 2024 yıllarındaki benzer dönemlerdeki yakalamalarla karşılaştırıldığında, 2025 yılı denetimlerin en verimli geçtiği dönemlerden biri oldu.
Ticaret Bakanlığı yetkilileri, sınır güvenliğinin sadece ticari mallar üzerinden değil, canlı hayatı üzerinden de titizlikle yürütüldüğünü vurguluyor. Kara gümrük kapılarında engellenen 21 milyon liralık kaçakçılık faaliyeti, sınır ötesi suç şebekelerinin lojistik ağlarına yönelik stratejik bir müdahale niteliği taşıyor. Bu rakamlar, Türkiye'nin uluslararası ticaret yollarındaki denetim gücünü yansıtan somut bir veri olarak kayıtlara geçti.
Kurtarılan Hayvanların Süreci Nasıl İlerliyor?
Gümrüklerde el konulan hayvanlar için süreç, yakalama anından itibaren sıkı bir prosedürle işliyor. Veteriner sınır kontrol noktalarında görevli uzmanlar tarafından muayene edilen canlılar, sağlık durumlarına göre rehabilitasyon merkezlerine veya hayvanat bahçelerine gönderiliyor. Özellikle kedi, köpek ve damızlık sığır gibi türler için ayrı bir karantina süreci uygulanırken, yabani hayvanlar Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü ekiplerine devrediliyor.
Vatandaşlar ve doğaseverler için bu operasyonlar, ekosistemin korunması anlamına geliyor. Kaçak yollarla ülkeye sokulmaya çalışılan hayvanların beraberinde getirebileceği salgın hastalık riskleri de bu sayede bertaraf ediliyor. İdari yaptırımların yanı sıra 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu kapsamında sorumlular hakkında adli süreçlerin başlatılması, caydırıcılık noktasında kritik bir önem taşıyor.
Biyolojik Çeşitliliğin Korunmasında CITES Sözleşmesi Nedir?
Türkiye'nin de taraf olduğu CITES (Nesli Tehlike Altındaki Yabani Bitki ve Hayvan Türlerinin Uluslararası Ticaretine Yönelik Sözleşme), yasa dışı ticaretin küresel ölçekte engellenmesini amaçlayan temel uluslararası belgedir. Tarihsel süreçte 1970'li yıllardan bu yana uygulanan bu sözleşme, ülkelerin sadece kendi sınırlarını değil, dünya genelindeki biyo-çeşitliliği korumasını zorunlu kılıyor. Uzmanlar, gümrüklerde yakalanan türlerin çoğunun bu koruma kalkanı altında olduğunu belirtiyor.
Geçmiş yıllarda yapılan açıklamalarda bakanlık yetkilileri, kaçakçılıkla mücadelenin sadece ekonomik bir mesele olmadığını, doğal hayatın sürdürülebilirliği için stratejik bir görev olduğunu sık sık yinelemişti. 2025 yılındaki bu rekor yakalamalar, stratejik denetimlerin ve istihbarat odaklı çalışmaların bir sonucu olarak görülüyor.
