Haber Özeti: TESK Genel Başkanı Bendevi Palandöken, 6 Şubat depremlerinden etkilenen esnafa verilen KOSGEB kredilerinin geri ödeme sürelerinin, bölgedeki ekonomik toparlanmanın henüz tamamlanmaması nedeniyle uzatılmasını talep etti.
DEPREM BÖLGESİ KOSGEB KREDİ ÖDEMELERİ NE ZAMAN BAŞLIYOR?
Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonu (TESK) Genel Başkanı Bendevi Palandöken, 11 ilde büyük yıkıma neden olan deprem felaketinin ardından esnafa nefes aldıran KOSGEB desteklerinin geri ödeme takvimine ilişkin hayati bir açıklama yaptı. İşletmelerin yanında çalıştırdığı personel sayısına göre 300 bin TL ile 750 bin TL arasında değişen can suyu kredilerinin geri dönüşlerinin önümüzdeki ay itibarıyla başlayacak olması, bölgedeki ticari hayatı risk altına sokuyor.
Depremin üzerinden geçen süreye rağmen 11 ilde şehir yapısının ve ticaret merkezlerinin tam anlamıyla oturmadığını belirten Palandöken, esnafın henüz taşınma ve iş yerini ayağa kaldırma aşamasında olduğunu vurguladı. Özellikle binaların altında yer alan dükkanların tamamen kaybedilmesi, esnafın sermayesini mal tedariki ve tadilat masraflarına harcamasına neden olurken, ödeme takviminin mevcut şartlarda esnafın likidite dengesini bozacağı öngörülüyor.
ESNAF KREDİ TAKSİTLERİ UZATILACAK MI?
Geçtiğimiz yıl bölgedeki ekonomik canlanmayı desteklemek amacıyla hayata geçirilen bu fonlar, yaklaşık 1 yıllık ödemesiz dönem avantajıyla sunulmuştu. Ancak 2026 yılına gelindiğinde, bölgedeki perakende satış hacminin ve müşteri sirkülasyonunun deprem öncesi seviyelerin hala yüzde 40 altında seyretmesi, taksitlerin ödenmesini güçleştiriyor. Palandöken, borçların daha uzun vadeye yayılmasının hem esnafın hem de vatandaşa sunulan hizmet kalitesinin devamlılığı için şart olduğunu ifade ediyor.
Esnafın bu süreçte sadece kredi borcuyla değil, aynı zamanda artan işletme maliyetleri ve ham madde fiyatlarıyla da mücadele ettiği gerçeği, borç öteleme talebinin temelini oluşturuyor. Daha önce pandemi döneminde uygulanan benzer kredi erteleme modellerinin, işletmelerin iflasını önlemede yüzde 80 oranında başarı sağladığı biliniyor; bu nedenle benzer bir stratejinin deprem bölgesi için de uygulanması bekleniyor.
KOSGEB DESTEKLERİ ESNAFI NASIL ETKİLEDİ?
Bölgedeki esnaf için sağlanan bu finansal destekler, yıkılan hayallerin yeniden inşası için bir temel oluşturmuştu. Eğer beklenen süre uzatımı gerçekleşmezse, esnafın malzeme alımı ve dükkan onarımı için ayırdığı bütçenin doğrudan kredi taksitlerine gitmesi, bölgesel ekonomik daralmayı tetikleyebilir. Vatandaşın hizmete erişimini kolaylaştıran mahalle esnafının korunması, deprem bölgesindeki sosyal hayatın normale dönmesi için de kritik bir öneme sahip.
Palandöken, borcun ötelenmesiyle esnafın üzerindeki nakit akışı baskısının azalacağını ve bu durumun doğrudan tüketici fiyatlarına yansıyarak halkın da rahat nefes almasını sağlayacağını belirtiyor. Geçmişte 1999 depremi sonrası uygulanan vergi ve kredi kolaylıklarının bölge ticaretini 2 yıl içinde stabilize ettiği hatırlanırsa, bugün talep edilen esnekliğin ekonomik istikrar için ne kadar değerli olduğu daha iyi anlaşılıyor.
Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonu (TESK) ve Esnaf Destekleri Tarihçesi
Türkiye'de esnafın en üst çatı kuruluşu olan TESK, cumhuriyet tarihinden bu yana küçük işletmelerin haklarını savunma ve ekonomik kriz anlarında devlet ile köprü kurma görevini üstlenmektedir. Bendevi Palandöken, görev süresi boyunca sık sık sicil affı, prim borçlarının yapılandırılması ve düşük faizli kredi imkanları konusunda yaptığı öncü açıklamalarla tanınmaktadır. KOSGEB ise 1990 yılından bu yana KOBİ'lerin rekabet gücünü artırmak amacıyla finansal destek mekanizmalarını yöneten en yetkili kurum olarak faaliyet göstermektedir.
