Haber Özeti: Tarım ürünleri üretici fiyatları (Tarım-ÜFE) Ocak 2026'da aylık bazda yüzde 8,46, yıllık bazda ise yüzde 43,58 oranında yükselerek gıda enflasyonu üzerindeki baskıyı artırdı. Özellikle yumuşak ve sert çekirdekli meyvelerdeki yıllık artışın yüzde 100 sınırını aşarak yüzde 109,71'e ulaşması üretici maliyetlerindeki değişimin boyutunu gözler önüne seriyor.
TARIM ÜRETİCİ FİYATLARI OCAK AYINDA NE KADAR ARTTI?
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan Ocak 2026 verileri, tarımsal üretim maliyetlerinde yukarı yönlü ivmenin hız kazandığını gösteriyor. Tarım ürünleri üretici fiyat endeksi bir önceki aya göre yüzde 8,46 oranında artış gösterirken, 12 aylık ortalamalara göre yükseliş yüzde 38,18 seviyesinde gerçekleşti. Sektörel bazda incelendiğinde tarım ve avcılık ürünlerinde yüzde 8,42'lik bir artış gözlemlenirken, ormancılık ürünlerindeki yüzde 14,36'lık yükseliş dikkat çekici bir diğer veri oldu.
Bitkisel üretim tarafında tek yıllık ürünlerde yüzde 12,14, çok yıllık ürünlerde ise yüzde 7 oranında bir fiyat artışı yaşandı. Canlı hayvanlar ve hayvansal ürünler grubunda ise artış oranı yüzde 4,02 ile daha sınırlı kaldı. Tarım-ÜFE verileri, genellikle 3 ila 6 aylık bir gecikmeyle tüketici fiyat endeksine (TÜFE) yansıdığı için, bu artışların önümüzdeki aylarda mutfak enflasyonunu doğrudan etkilemesi bekleniyor.
MEYVE VE SEBZE FİYATLARINDAKİ YILLIK ARTIŞIN SEBEBİ NE?
Verilerin detaylarına bakıldığında yıllık değişimin en yüksek olduğu alt grup, yüzde 109,71 ile yumuşak ve sert çekirdekli meyveler oldu. Bu rakam, geçen yılın aynı dönemindeki artış oranlarının oldukça üzerinde seyrederek üretim maliyetlerindeki katlanmayı doğruluyor. Aylık bazda ise en keskin yükseliş yüzde 30,43 ile sebze, kavun-karpuz ve yumrulu bitkiler grubunda yaşandı. Kış aylarındaki üretim kısıtları ve lojistik maliyetlerin bu tabloda temel belirleyici olduğu görülüyor.
Geçmiş verilerle bir kıyaslama yapıldığında, tarımsal üretici enflasyonunun genel ekonomi içindeki seyri, girdi maliyetlerindeki (gübre, mazot, ilaç) dalgalanmalarla paralel hareket ediyor. Geçen yılın Ocak ayında daha dengeli seyreden endeksin, 2026 yılına bu denli yüksek bir giriş yapması, tarımsal arz güvenliği ve fiyat istikrarı açısından yeni stratejilerin önemini artırıyor.
TARIM-ÜFE ARTIŞI VATANDAŞIN CEBİNİ NASIL ETKİLEYECEK?
Üretici fiyatlarındaki bu tırmanış, market ve pazar tezgahlarındaki etiketlerin kısa süre içerisinde güncelleneceği anlamına geliyor. Özellikle yüzde 30,43 artan sebze grubu fiyatları, tüketicinin alım gücü üzerinde doğrudan baskı oluşturacak nitelikte. Vatandaşın temel gıdaya erişim maliyeti yükselirken, bu durumun genel enflasyon hedefleri üzerinde de yukarı yönlü bir risk oluşturduğu uzmanlarca sık sık dile getiriliyor.
Tarımsal girdi maliyetlerindeki artışın sadece meyve ve sebzeyle sınırlı kalmayıp hayvansal ürünlere de sirayet etmesi, protein kaynaklı gıdalarda da fiyat artışlarının devam edebileceğini gösteriyor. Ekonomi yönetimi ve ilgili bakanlıkların, üretim maliyetlerini düşürmeye yönelik destek paketleri ve tedarik zinciri düzenlemeleri konusundaki açıklamaları, bu tablonun tüketiciye yansımasını hafifletmek adına kritik önem taşıyor.
TARIM ÜRÜNLERİ ÜRETİCİ FİYAT ENDEKSİ NEDİR VE NEDEN ÖNEMLİDİR?
Tarım-ÜFE, çiftçinin ürettiği malları ilk elden satış fiyatlarındaki değişimi ölçen temel bir ekonomik göstergedir. Türkiye'de tarım politikalarının belirlenmesinde ve gıda arzının yönetiminde bu veriler pusula görevi görür. Geçmişte Merkez Bankası yetkilileri, gıda fiyatlarındaki oynaklığın enflasyonla mücadeledeki en zorlu kalemlerden biri olduğunu ve yapısal reformlarla desteklenmesi gerektiğini vurgulamıştı.
Haber: Yiğit AKSÜT tarafından derlenen bu veriler, üretim aşamasındaki her bir kuruşluk artışın soframıza gelen ürüne çarpan etkisiyle yansıdığını kanıtlıyor. Türkiye'nin tarımsal üretim potansiyeli yüksek olsa da, maliyet odaklı bu artışlar sürdürülebilir üretim için üreticinin desteklenmesi gerekliliğini bir kez daha ortaya koyuyor.
