Haber Özeti: Çinli e-ticaret devi Temu, Türkiye'deki gümrük ve kota engellerini aşmak için yerel bir ithalatçı şirket kurdu. Bu hamle sayesinde gümrük işlemleri artık bireysel kullanıcılar yerine doğrudan şirket üzerinden yürütülecek ve alışveriş süreci normale dönecek.
Temu Türkiye'de Gümrük Sorununu Nasıl Çözdü?
Yurt dışı hızlı kargo muafiyet limitinin 150 euro seviyesinden 30 euro bandına çekilmesiyle Türkiye operasyonları darbe alan Temu, lojistik ve gümrük süreçlerini kökten değiştiren bir strateji izleme kararı aldı. Şirketin Türkiye'de resmen bir ithalatçı firma kurması, ürünlerin artık 'bireysel ithalat' kapsamından çıkarılarak 'ticari ithalat' statüsünde gümrüklenmesinin önünü açtı.
Yeni sistemde kullanıcılar Temu üzerinden sipariş verirken vergilerini ödeyip işlemlerini tamamladığında, gümrükteki bürokratik süreçlerle artık muhatap olmayacaklar. Şirket, gümrükten toplu çekim yaparak ürünleri yerel bir dağıtım ağı gibi müşterilerine ulaştıracak. Bu durum, özellikle 30 euro üzerindeki siparişlerde yaşanan belirsizlikleri ve paketlerin gümrükte takılma riskini ortadan kaldırmayı hedefliyor.
Temu'nun Yeni İthalat Modeli Tüketiciyi Nasıl Etkileyecek?
Geçtiğimiz yıl Türkiye'de yurt dışı alışveriş limiti çok daha esnek bir seviyedeyken, gümrük müşavirliği ve ek vergi masrafları vatandaşın cebini doğrudan etkilemiyordu. Ancak Ağustos 2024'te yürürlüğe giren yeni düzenlemeyle birlikte 30 euro üzerindeki her paket ticari statüye girmiş ve bireysel alıcılar için masraflar katlanarak artmıştı. Temu'nun kurduğu ithalatçı şirket, bu maliyet yükünü kendi operasyonel süreçlerine dahil ederek müşteriye yansıtmamayı vaat ediyor.
Bu gelişme ile birlikte sipariş veren kullanıcılar, kapıda ek bir ödeme veya gümrük müşavirliği vekaleti gibi yorucu prosedürlerle karşılaşmadan ürünlerini teslim alabilecekler. Ticaret Bakanlığı verilerine göre e-ticaret ithalatındaki devasa artışın kontrol altına alınması amacıyla getirilen kısıtlamalar, dev şirketlerin yerelleşme adımlarıyla yeni bir evreye geçiyor.
E-Ticaret Devlerinin Türkiye Stratejisi Nereye Evriliyor?
Piyasa uzmanları, Temu'nun bu adımını Türkiye'deki pazar payını korumak adına atılmış zorunlu bir hamle olarak değerlendiriyor. Daha önce benzer gümrük regülasyonları karşısında büyük global oyuncuların depo kiralama veya yerel lojistik partnerlerle çalışma yoluna gittiği görülmüştü. Temu ise doğrudan şirket kurarak Türkiye'deki varlığını kalıcı hale getirdiğini ve vergi mevzuatına tam uyumlu bir model inşa ettiğini gösteriyor.
E-ticaret sektöründeki bu dönüşüm, yurt dışı menşeli platformların sadece birer aracı olmaktan çıkıp Türkiye içinde aktif birer operasyon merkezine dönüşmesine neden oluyor. Vatandaşlar açısından bakıldığında ise 30 euro sınırı kağıt üzerinde devam etse de, şirketin ticari ithalat yapması sayesinde ürün çeşitliliğine erişim yeniden kolaylaşacak gibi görünüyor.
Türkiye'de Gümrük ve E-Ticaret Regülasyonlarının Geçmişi
Türkiye'de gümrük muafiyet limitleri yıllar içinde kademeli olarak düşürüldü. 2010'lu yılların başında 150 euro olan gümrük muafiyeti, önce 75 euro'ya, ardından 22 euro'ya indirilmiş ve son düzenlemelerle birlikte 30 euro'luk katı bir sınır ve %30 ile %60 arasında değişen vergi oranları getirilmişti. Yetkililer, bu kararların yerli üreticiyi korumak ve cari açığı dizginlemek amacıyla alındığını sık sık vurguluyor.
Eski Ticaret Bakanı Ömer Bolat'ın daha önceki açıklamalarında belirttiği gibi, haksız rekabetin önlenmesi adına denetimlerin sıkılaştırılması, Temu gibi devlerin iş yapış modellerini değiştirmesine zemin hazırladı. Bugün gelinen noktada, ithalatçı şirket kurma modeli, global platformların yerel mevzuatlara adaptasyon yeteneğinin en somut örneği olarak karşımıza çıkıyor.
