Haber Özeti: Türkiye, 2025 yılı sonu itibarıyla 1 milyon 351 bin ton sertifikalı tohum üretimi gerçekleştirerek 117 farklı ülkeye toplam 368 milyon dolar tutarında ihracat yaptı.
Türkiye 2025 Yılında Ne Kadar Tohum İhraç Etti?
Türkiye'nin tarımsal üretim kapasitesindeki artış, dış ticaret rakamlarına doğrudan yansıdı. Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı tarafından paylaşılan güncel verilere göre, ülke genelinde 1 milyon 351 bin ton sertifikalı tohum üretimi seviyesine ulaşıldı. Bu üretim gücü, Türkiye'nin dünya genelinde tam 117 ülkeye tohum ihraç eden bir oyuncu haline gelmesini sağladı.
Söz konusu ihracatın mali karşılığı ise 368 milyon dolar olarak kayıtlara geçti. Bakan Yumaklı, yerli ve milli gücün artırılmasıyla birlikte Türkiye'nin küresel ölçekte çok daha stratejik bir konuma taşındığını vurguladı. Bu rakamlar, Türkiye'nin sadece kendi ihtiyacını karşılamakla kalmayıp, aynı zamanda bölgedeki en önemli tohum tedarikçilerinden biri olduğunu somut bir şekilde ortaya koyuyor.
Tohum İhracatı Geçen Yıllara Göre Nasıl Bir Değişim Gösterdi?
Geçmiş yılların verileriyle kıyaslandığında Türkiye'nin tohumculuk sektöründe ciddi bir ivme yakaladığı görülüyor. 2023 yılında yaklaşık 320-330 milyon dolar bandında seyreden tohum ihracatı, 2025 yılında 368 milyon dolara çıkarak sürdürülebilir bir büyüme sergiledi. On yıl öncesine bakıldığında ise Türkiye'nin tohum ithalatına bağımlı bir yapıdan, bugün milyar dolarlık üretim hacmine sahip bir ihracatçı pozisyonuna geçmesi sektörün dönüşümünü kanıtlıyor.
Üretim miktarındaki 1,3 milyon tonu aşan seviye, tarımda verimliliğin ve Ar-Ge çalışmalarının meyvelerini verdiğini gösteriyor. Özellikle ıslah çalışmaları ve sertifikalı tohum kullanımının yaygınlaşması, hem birim alandan alınan verimi artırdı hem de Türk tohumunun uluslararası arenadaki marka değerini yükseltti. Bu gelişim, dış ticaret dengesinde tarımsal kalemlerin payını güçlendiriyor.
Sertifikalı Tohum Üretimi Çiftçiyi ve Tüketiciyi Nasıl Etkiliyor?
Tohum üretimindeki bu devasa artış, doğrudan iç piyasadaki gıda arz güvenliğini destekleyen bir unsur olarak öne çıkıyor. Çiftçilerin yüksek kaliteli ve sertifikalı tohuma daha kolay erişmesi, hastalıklara dayanıklı ürün yetiştirilmesini sağlayarak maliyetlerin düşmesine yardımcı oluyor. Bu durum uzun vadede raflardaki gıda fiyatlarının stabilize edilmesine ve yerli üretimin korunmasına katkı sağlıyor.
Vatandaşlar açısından ise yerli tohumla üretilen gıdaların artması, ithalata dayalı fiyat dalgalanmalarından daha az etkilenmek anlamına geliyor. Türkiye'nin 117 ülkeye tohum satabiliyor olması, yerli gen kaynaklarının ticarileşmesi ve milli ekonomiye doğrudan döviz girdisi sağlanması noktasında kritik bir rol üstleniyor. Ekonomi yönetimi, bu başarıyı tarımsal bağımsızlığın en önemli sütunlarından biri olarak değerlendiriyor.
Tohumculuk Sektörünün Tarihsel Gelişimi ve Geleceği
Türkiye'de tohumculuk sektörü, 2006 yılında çıkarılan 5553 sayılı Tohumculuk Kanunu ile birlikte kurumsal bir kimlik kazanmış ve özel sektör yatırımlarının önü açılmıştır. O tarihlerde sınırlı olan sertifikalı tohum üretimi, devlet teşvikleri ve üniversite-sanayi iş birlikleri sayesinde bugün 1,3 milyon tonun üzerine çıkmıştır. Uzmanlar, küresel iklim krizi ve gıda milliyetçiliğinin arttığı bu dönemde, tohumun en az savunma sanayii kadar kritik olduğunu belirtiyor.
Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, daha önceki açıklamalarında da tohumda yerlilik oranının %90'ların üzerine çıktığını ifade ederek, bu alandaki teknolojik üstünlüğün korunacağını belirtmişti. Türkiye'nin hedefi, önümüzdeki beş yıl içinde ihracat yapılan ülke sayısını artırmak ve katma değerli hibrit tohum pazarında dünyada ilk beş ülke arasına girmektir.
