Haber Özeti: Borsa İstanbul'da VBTS kapsamında kısıtlanan TERA, MEKAG, VKFYO, MEPET, INGRM, GRNYO ve SKYLP hisseleri üzerindeki kredili işlem, brüt takas ve emir paketi yasakları 23 Şubat itibarıyla sona eriyor. Bu durum ilgili hisselerde likidite artışına ve işlem hacmi genişlemesine kapı aralıyor.
Hangi Hisselerde Kredili İşlem Yasağı Sona Eriyor?
Borsa İstanbul yönetimi tarafından volatiliteyi kontrol altına almak amacıyla devreye alınan Volatilite Bazlı Tedbir Sistemi (VBTS) kararları, 23 Şubat Pazartesi günü itibarıyla 7 farklı hisse senedi için tamamen kalkıyor. Tera Yatırım (TERA), Meka Global (MEKAG) ve Ingram Micro (INGRM) paylarında bir süredir uygulanan kredili işlem yasağı kalkarak yatırımcıların özkaynak dışı teminatla işlem yapabilmesinin önü açılacak. Bu gelişme, özellikle kısa vadeli oyuncuların bu hisselere yönelik talebini ve tahtadaki işlem derinliğini doğrudan etkileme potansiyeli taşıyor.
Sermaye piyasalarında aşırı oynaklığın önüne geçmek için kullanılan bu tedbirler, genellikle hisse fiyatında yaşanan sert yükseliş veya düşüşlerin ardından SPK ve Borsa İstanbul tarafından otomatik veya manuel olarak devreye alınıyor. Yasakların kalkması, piyasa profesyonelleri tarafından hisselerin üzerindeki 'baskının' kalkması ve normal piyasa koşullarına geri dönüş olarak yorumlanıyor. Ancak tedbir süresi boyunca biriken emirlerin, piyasa açılışıyla birlikte nasıl bir volatilite yaratacağı yatırımcılar tarafından yakından takip edilmeli.
VKFYO ve MEPET Hisselerinde Tedbir Kararları Ne Zaman Bitiyor?
Daha sert tedbirlerle karşı karşıya kalan Vakıf Menkul Kıymet Yatırım Ortaklığı (VKFYO), Mepet Metro Petrol (MEPET), Garanti Yatırım Ortaklığı (GRNYO) ve Skyalp Finansal Teknolojiler (SKYLP) hisselerinde sadece kredili işlem yasağı değil, aynı zamanda brüt takas ve emir paketi kısıtlamaları da sona eriyor. Geçtiğimiz dönemlerde bu hisselerde görülen spekülatif hareketler neticesinde uygulanan bu katmanlı tedbirler, yarın itibarıyla tamamen tarih olacak. Brüt takasın kalkması, aynı gün içerisinde alınan hissenin tekrar satılabilmesine olanak tanıyarak günlükçü (day-trader) olarak tabir edilen yatırımcı kitlesinin ilgisini bu hisselere tekrar çekebilir.
Geçmiş verilere bakıldığında, 2025 yılı genelinde VBTS kapsamında tedbirleri kalkan hisselerin büyük çoğunluğunda ilk işlem gününde hacim artışı yaşandığı gözlemlenmişti. Özellikle emir paketi tedbiri kalkan hisselerde, derinlik ekranlarının tekrar izlenebilir hale gelmesi ve piyasa yapıcı emirlerin serbest kalması, teknik analiz temelli işlemlerin daha sağlıklı yapılabilmesine imkan tanıyor. Yatırımcıların, tedbir bitişlerini bir 'yükseliş garantisi' olarak değil, piyasa dinamiklerinin serbestleşmesi olarak okuması risk yönetimi açısından kritik önem arz ediyor.
Borsa İstanbul'da Tedbir Kararları Yatırımcıyı Nasıl Etkiler?
Borsada işlem yapan küçük yatırımcı için tedbirlerin kalkması, alım-satım süreçlerindeki operasyonel zorlukların bitmesi anlamına geliyor. Örneğin, emir paketi kısıtlaması varken piyasa emri veremeyen veya internet üzerinden işlem yaparken kısıtlanan vatandaşlar, yarın sabah itibarıyla standart emir tiplerini kullanabilecekler. Bu durum, özellikle piyasa açılış seansında hızlı karar vermesi gereken yatırımcılar için büyük bir esneklik sağlıyor. Ancak unutulmamalıdır ki; kısıtlamaların kalkması, hissenin temel değerinde bir değişiklik yapmaz, sadece işlem yapma kolaylığını artırır.
Borsa uzmanları, bu tarz tedbir dönemlerinden çıkan hisselerde kar satışlarının veya birikmiş talebin sert hareketlere yol açabileceği konusunda sıkça uyarılarda bulunuyor. Eski SPK yetkililerinin daha önceki açıklamalarında vurguladığı üzere, VBTS bir ceza mekanizması değil, yatırımcıyı koruma ve piyasayı soğutma sistemidir. Yarınki açılışta yatırımcıların özellikle likidite durumunu kontrol ederek pasif emirlerle işlem yapması, ani fiyat kaymalarından korunmak adına birincil öncelik olmalıdır.
VBTS Sistemi ve Borsa Tedbirlerinin Tarihçesi
Borsa İstanbul'da 2017 yılından bu yana aktif olarak uygulanan Volatilite Bazlı Tedbir Sistemi, manipülatif hareketlerin ve sağlıksız fiyat oluşumlarının engellenmesi amacıyla modernize edilmiştir. Başlangıçta sadece birkaç basit kısıtlama içeren sistem, zamanla internet emir kısıtlamasından tek fiyat işlem yöntemine kadar uzanan çok aşamalı bir yapıya bürünmüştür. Bu sistemin temel amacı, piyasa dengesi bozulduğunda yatırımcıların 'soğukkanlı' karar vermesini sağlayacak bir zaman dilimi yaratmaktır. Yarın yasağı kalkan 7 hisse de bu koruma kalkanından çıkarak yeniden serbest piyasa kurallarıyla işlem görmeye devam edecek.
