Haber Özeti: AK Parti tarafından hazırlanan yeni kanun teklifiyle çalışan kadınların 16 hafta olan toplam doğum izni süresi 24 haftaya çıkarılıyor; aynı düzenleme kapsamında 15 yaş altındaki çocukların sosyal medya kullanımı için kimlik doğrulama şartı getiriliyor.
Doğum izni süresi ne kadar uzatılıyor?
Türkiye'de aile yapısını güçlendirmek ve çalışan annelerin iş hayatı ile ev arasındaki dengesini kurabilmesini sağlamak amacıyla hazırlanan kapsamlı paket, doğum izni süresinde radikal bir değişikliğe gidiyor. Mevcut sistemde doğum öncesi 8 ve doğum sonrası 8 hafta olmak üzere uygulanan 16 haftalık izin süresi, toplamda 24 haftaya yani tam 6 aya yükseltiliyor. Bu düzenleme, annelerin bebekleriyle geçirdiği kritik ilk ayları daha verimli ve kaygısız tamamlamalarını hedefliyor.
Hazırlanan teklif sadece süre uzatımıyla sınırlı kalmayarak, kamuda ve özel sektörde çalışan tüm kadınları tek bir çatı altında topluyor. Memur, işçi, askeri personel, akademisyen ve hakim-savcı gibi farklı statülerde görev yapan tüm kadın çalışanlar, herhangi bir ayrım gözetilmeksizin bu haktan eşit şekilde yararlanacak. Çalışma hayatında fırsat eşitliğini destekleyen bu adım, özellikle pandemi sonrası değişen iş gücü dinamiklerine uyum sağlama amacı taşıyor.
Yeni doğum izni düzenlemesi kimleri kapsıyor?
Cumhuriyet tarihinin en geniş kapsamlı aile destek paketlerinden biri olarak nitelendirilen bu adım, 4857 sayılı İş Kanunu ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu başta olmak üzere ilgili tüm mevzuatlarda eş zamanlı değişiklik öngörüyor. Geçtiğimiz yıl doğum oranlarının gerilemesi ve nüfus yaşlanması verilerinin ardından gündeme gelen bu teşvik, KİT personeli ve Türk Silahlı Kuvvetleri'ndeki kadın personeli de kapsayarak toplumun her kesimine dokunuyor.
Geçmişte benzer düzenlemeler sadece belirli meslek grupları için tartışılmış olsa da 2026 yılındaki bu yeni vizyon, çocuk sahibi olan kadının kariyer kaybı yaşamasını önlemeyi amaçlıyor. Uzmanlar, doğum izninin 24 haftaya çıkarılmasının kadın istihdamını uzun vadede artıracağını ve kreş maliyetleri altında ezilen ailelere nefes aldıracağını belirtiyor. Bu hamleyle Türkiye, Avrupa Birliği standartlarındaki ücretli doğum izni sürelerine bir adım daha yaklaşmış oluyor.
Çocuklar için sosyal medya yasaklanıyor mu?
Paketin en az doğum izni kadar dikkat çeken bir diğer unsuru ise dijital dünyanın güvenliğiyle ilgili. Yeni yasa teklifiyle birlikte 15 yaşından küçük çocukların sosyal paylaşım sitelerinde hesap açması tamamen kısıtlanıyor. İnternetin zararlı içeriklerinden çocukları korumayı hedefleyen düzenleme, sosyal medya platformlarına kimlik doğrulama ve yaşa göre filtreleme zorunluluğu getiriyor. Bu sayede çocuklar sadece kendi yaş gruplarına uygun oyun ve içeriklere erişebilecek.
Ebeveynlerin dijital denetim yükünü azaltacak olan bu sistem, platformların sorumluluğunu artırıyor. Sosyal medya devleri, yaş gruplarını gözeterek filtreleme yapmadıkları takdirde ağır yaptırımlarla karşı karşıya kalacak. Bakanlık düzeyinde yürütülen çalışmalar, dijital bağımlılıkla mücadele kapsamında okullardaki rehberlik servisleriyle entegre bir şekilde yürütülecek ve aile bilinci artırılacak.
Doğum izni düzenlemesinin tarihsel süreci nedir?
Türkiye'de doğum izni süreleri, 2000'li yılların başından bu yana kademeli olarak iyileştirildi. 2004 yılında yapılan düzenlemelerle 16 haftaya sabitlenen bu süreç, 2016 yılında getirilen yarı zamanlı çalışma haklarıyla desteklenmişti. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, AK Parti MKYK toplantısında yaptığı sunumda, bu sürenin uzatılmasının sadece bir sosyal hak değil, aynı zamanda demografik bir zorunluluk olduğunu vurgulamıştı.
Hükümet yetkilileri, özellikle son yıllarda düşen doğurganlık hızının 1.51 seviyelerine gerilemesinin ardından bu tip teşvik edici yasaların hayati önem taşıdığını belirtiyor. Abdullah Güler ve Leyla Şahin Usta liderliğinde yürütülen teknik çalışmalarda, sosyal güvenlik sistemine binen yük ile elde edilecek toplumsal fayda arasındaki denge gözetilerek teklife son şekli verildi. Meclis Başkanlığı'na sunulacak teklifin kısa sürede yasalaşması bekleniyor.
