Haber Özeti: Borsa İstanbul, Atlas Menkul Kıymetler Yatırım Ortaklığı (ATLAS) paylarında 12 Şubat 2026 tarihinden itibaren bir ay süreyle tek fiyat işlem yöntemi uygulanacağını duyurdu. Karar kapsamında mevcut açığa satış, kredili işlem yasağı ve brüt takas tedbirleri de geçerliliğini koruyacak.
ATLAS HİSSESİ NEDEN TEK FİYAT YÖNTEMİNE GEÇTİ?
Borsa İstanbul yönetimi, Volatilite Bazlı Tedbir Sistemi (VBTS) kapsamında piyasada sağlıklı fiyat oluşumunu engelleyen ani dalgalanmaların önüne geçmek için düğmeye bastı. Atlas Menkul Kıymetler paylarında görülen olağan dışı fiyat ve miktar hareketleri, yatırımcıların korunması amacıyla 11 Mart 2026 seans sonuna kadar kısıtlanmış oldu. Bu karar, hisse senedinin gün içinde sürekli işlem görmek yerine belirlenen saatlerde toplu eşleşme yöntemiyle fiyatlanacağı anlamına geliyor.
Sermaye Piyasası Kurulu'nun kararları doğrultusunda uygulanan bu sistem, hisse senedindeki spekülatif atakları dizginlemeyi hedeflerken piyasa derinliğini korumaya çalışıyor. Yatırımcılar için tek fiyat yöntemi, anlık alım satım kararlarının zorlaştığı ve likiditenin düştüğü bir dönemi temsil ediyor. Mevcut durumda uygulanmakta olan emir paketi ve brüt takas gibi diğer kısıtlamalar da bu süreçte etkisini sürdürerek hisse üzerindeki baskıyı artırmaya devam edecek.
VBTS TEDBİRLERİ YATIRIMCIYI NASIL ETKİLEYECEK?
Geçtiğimiz yılın aynı döneminde benzer yatırım ortaklığı hisselerinde görülen sert yükselişlerin ardından gelen bu tür tedbirler, genellikle küçük yatırımcının panik satışlarını tetikleyebiliyor. 2025 yılı verilerine bakıldığında, tek fiyat cezası alan hisselerin işlem hacimlerinde ortalama %70 oranında bir daralma yaşandığı gözlemlenmişti. ATLAS paylarında da benzer bir hacim kaybı beklenirken, piyasa yapıcılık faaliyetlerinin bu süre zarfında durdurulacak olması fiyat istikrarı üzerindeki denetimi tamamen otomatik sisteme bırakıyor.
Hissede işlem yapmak isteyen vatandaşlar, artık piyasa emri yerine sadece limit fiyatlı emirler verebilecek ve işlemler gün içindeki belirli eşleşme saatlerinde gerçekleşecek. Bu durum, hisseye girmek veya hisseden çıkmak isteyenlerin istediği fiyattan işlem yapma hızını önemli ölçüde yavaşlatıyor. Uzmanlar, bu tür tedbirlerin uygulandığı dönemlerde yatırımcıların kademeli alım-satım stratejisinden ziyade bekle-gör politikasını tercih etmesinin risk yönetiminde kritik olduğunu vurguluyor.
BORSA İSTANBUL'DA TEK FİYAT SİSTEMİ NE ANLAMA GELİYOR?
Borsada tek fiyat yöntemi, bir hisse senedinin en katı denetim mekanizmasına girdiği son duraklardan biri olarak kabul ediliyor. Bu sistemde, sürekli müzayede yapılmaz; bunun yerine emirler toplanır ve belirli zaman dilimlerinde en çok işlem miktarını sağlayan tek bir fiyat üzerinden eşleşme sağlanır. Özellikle BIST 50 dışındaki yan tahtalarda sıkça başvurulan bu yöntem, piyasadaki manipülatif hareketlerin maliyetini artırarak haksız kazancın önüne geçmeyi amaçlıyor.
Geçmiş dönemlerde SPK yetkilileri tarafından yapılan açıklamalarda, VBTS'nin bir ceza değil, piyasanın ateşini düşürmek için kullanılan bir termostat görevi gördüğü belirtilmişti. Yatırımcıların bu süreçte açığa satış veya kredili işlem yapması zaten yasaklanmış durumdayken, tek fiyat ile birlikte hissenin tamamen spekülasyondan arındırılması hedefleniyor. Yatırımcılar 11 Mart tarihine kadar bu kısıtlı işlem döngüsü içerisinde portföylerini yönetmek durumunda kalacaklar.
VOLATİLİTE BAZLI TEDBİR SİSTEMİ TARİHÇESİ VE ÖNEMİ
Türkiye sermaye piyasalarında 2017 yılından bu yana aktif olarak kullanılan Volatilite Bazlı Tedbir Sistemi, algoritmik işlemlerin ve robotların piyasadaki etkisini dengelemek amacıyla geliştirildi. Geçmişte manuel olarak müdahale edilen piyasa hareketleri, artık otomatik yazılımlar aracılığıyla tespit edilerek saniyeler içinde tedbir kararına dönüştürülebiliyor. Bu sistem sayesinde borsa genelindeki risklerin minimize edilmesi ve sistemik risklerin önlenmesi sağlanıyor.
SPK’nın 05/12/2024 tarihli stratejik kararı sonrasında sadece ana endeks hisselerinde açığa satışa izin verilmesi, ATLAS gibi yan kağıtlarda volatiliteyi daha belirgin hale getirdi. Yetkililer, yatırımcıların özellikle bu tarz yüksek riskli gruplarda işlem yaparken temel analiz verilerine odaklanmaları gerektiğini, sadece fiyat hareketine bakarak pozisyon almanın ciddi sermaye kayıplarına yol açabileceği konusunda sık sık uyarılarda bulunuyor.
